این مطلب راهکارهای عملی برای چیدمان صحیح یخچال، فریز کردن اصولی و درک تفاوت تاریخ انقضا را جهت افزایش ماندگاری غذا و کاهش دورریز در خانه ارائه می دهد.
یخچال؛ همه چیز به منطقه بندی بستگی داره
خیلیا با یخچال شون مثل یه کمد بزرگ رفتار می کنن که هر چیزی رو هر جایی می ذارن. مشکل از همین جا شروع می شه. دما توی بخش های مختلف یخچال با هم فرق می کنه و چیدمان اشتباه مواد غذایی می تونه بدون اینکه بفهمید، عمرشون رو چند روز کوتاه تر کنه. رعایت اصول چیدمان به افزایش ماندگاری غذا کمک می کند.
استفاده از ظروف شفاف و دسته بندی مواد بر اساس نیاز دمایی، اولین قدم برای داشتن یک آشپزخانه حرفه ای است.
یه یخچال مرتب یعنی دورریز کمتر و غذایی که برای مدت طولانی تری باکیفیت می مونه – منبع: spm
جای مخصوص هر ماده غذایی برای افزایش ماندگاری غذا
سردترین منطقه یخچال که بسته به مدلش معمولا بالا یا انتهاست مخصوص گوشت و ماهی خامه. لبنیات توی طبقات وسط که دما پایدارتره بهتر می مونن. میوه و سبزیجات هم جاشون توی کشوی پایینه که مخصوص حفظ رطوبت طراحی شده. اما درب یخچال؟ این بخش گرم ترین جای یخچاله. اینجا جای نوشیدنی ها و مرباهاست؛ همچنین برای موادی مثل سس، اطلاع از شرایط نگهداری و ماندگاری مایونز خانگی با نکات کلیدی در این بخش بسیار کاربردی است. برخلاف عادت خیلی ها، تخم مرغ و محصولات تازه باز شده رو نباید اینجا گذاشت. رعایت این اصول کلیدی است تا به افزایش ماندگاری غذا کمک کنید.
جهت اطلاع
سیب، گلابی و آووکادو به طور طبیعی گاز اتیلن تولید می کنن که باعث می شه میوه ها و سبزیجات اطرافشون زودتر برسن. توی کشوی یخچال، بهتره این ها رو از هویج، کاهو و کلم بروکلی دور نگه دارید.
چیزهایی که نباید توی یخچال باشن
گوجه فرنگی زیر 12 درجه سانتی گراد عطرش رو از دست می ده چون آنزیم های طعم دهنده اش عملا با سرما متوقف می شن. سیب زمینی توی دمای پایین نشاسته اش به قند تبدیل می شه که هم طعمش رو عوض می کنه و هم موقع پخت خراب می شه. موز سیاه می شه و پیاز شل و پلاسیده. یه قانون ساده: هر چیزی که توی سوپرمارکت توی قفسه های معمولی و خارج از یخچال هست، توی خونه هم می تونه در دمای محیط، توی یه جای خنک، تاریک و دارای تهویه بمونه. انبار یا کمدی که از وسایل گرمایشی دور باشه، جای خیلی خوبیه. دانستن این موارد به شما کمک می کند تا با نگهداری صحیح، به افزایش ماندگاری غذا کمک کنید.
فریز کردن؛ راهکاری قدرتمند برای افزایش ماندگاری غذا
ما معمولا فکر می کنیم فریز کردن فقط یه راهیه برای نجات دادن غذاهایی که نرسیدیم بپزیم. درسته ولی فایده اش خیلی بیشتر از این هاست. گوشت یا سبزیجاتی که درست فریز شده باشن، بخش زیادی از مواد مغذی شون رو حفظ می کنن؛ حتی گاهی بهتر از محصول تازه ای که 5 روز توی یخچال مونده. دشمن واقعی فریز کردن، بی دقتی توی بسته بندی هست.
بهره گیری از کیسه های وکیوم و خارج کردن هوای اضافی از بسته ها، مانع از تغییر بافت و مزه مواد پروتئینی در فریزر می شود.
اگه مواد غذایی خوب بسته بندی بشن و تاریخ بخورن، ارزش غذایی شون کاملا حفظ می شه – منبع: spm
برای سبزیجات، بهتره قبل از فریز کردن اون ها رو «بلانچ» کنید: یعنی یه مدت کوتاه توی آب جوش بذارید و بعد بلافاصله توی آب یخ بندازید. این کار باعث می شه آنزیم هایی که رنگ و بافت رو از بین می برن، از کار بیفتن. برای گوشت و غذاهای پخته، نکته مهم اینه که هوای داخل ظرف رو کاملا خالی کنید، از ظرف های دربسته یا کیسه های مخصوص استفاده کنید و حتما روشون تاریخ بزنید. با رعایت این نکات ساده، به افزایش ماندگاری غذا در فریزر کمک شایانی خواهید کرد.
نکته مهم
هیچ وقت غذایی که یخش باز شده رو دوباره فریز نکنید. وقتی یه غذا از فریزر بیرون میاد، باید مصرف بشه یا پخته بشه و بعد دوباره به صورت پخته فریز بشه هیچ وقت به همون صورت خام دوباره توی فریزر برنگردونید.
مدت زمان نگهداری مواد غذایی و افزایش ماندگاری غذا
معمولا توی این بخش خیلی ها از روی حدس و گمان عمل می کنن. مرغ خام رو چند روز می شه توی یخچال نگه داشت؟ نون واقعا توی فریزر خوب می مونه؟ گوجه فرنگی رو آخرش کجا بذاریم؟ این جدول رو داشته باشید تا دیگه هیچ وقت شک نکنید.
| ماده غذایی | در یخچال | در فریزر | بهترین روش نگهداری |
|---|---|---|---|
| گوشت خام (گاو، گوسفند) | 2 تا 3 روز | 4 تا 6 ماه | یخچال |
| مرغ خام | 1 تا 2 روز | 9 تا 12 ماه | یخچال |
| ماهی تازه | 1 تا 2 روز | 3 تا 6 ماه | یخچال |
| سبزیجات پخته | 3 تا 5 روز | 2 تا 3 ماه | یخچال |
| سبزیجات خام (خرد شده) | 3 تا 4 روز | 8 تا 12 ماه (بلانچ شده) | یخچال |
| غذاهای خانگی پخته شده | 3 تا 4 روز | 2 تا 3 ماه | یخچال |
| تخم مرغ تازه | 3 تا 5 هفته | هم زده: تا 1 سال | دمای محیط |
| گوجه فرنگی | توصیه نمی شود | پوست کنده: 2 ماه | دمای محیط |
| سیب زمینی | توصیه نمی شود | پخته: 3 ماه | دمای محیط |
| نان | توصیه نمی شود (زود بیات می شود) | تا 3 ماه | دمای محیط |
تاریخ انقضا و بهترین زمان مصرف؛ اشتباهی که باعث دورریز زودرس می شه
دور انداختن ماست درست شبِ تاریخ انقضاش، یکی از رایج ترین رفتارهاست که اتفاقا خیلی وقت ها توجیهی نداره. چون دو نوع تاریخ داریم که اگه با هم اشتباه بگیریم، کلی غذای سالم رو به سطل آشغال سپردیم.
تاریخ انقضا (DLC) که با عبارت «تا تاریخ ... مصرف شود» مشخص می شه مربوط به مواد حساس مثل گوشت تازه، محصولات دریایی یا کالباسه. بعد از این تاریخ، خطر سلامتی وجود داره و واقعا باید رعایتش کنیم.
اما «بهترین زمان مصرف» (DDM) یا همون تاریخ انقضای کیفی، یعنی «بهتر است قبل از ... مصرف شود». این تاریخ فقط می گه که بعد از اون ممکنه کیفیت طعم یا بافت محصول کمتر بشه ولی معمولا تا هفته ها یا حتی ماه ها بعدش هم بدون خطر می شه ازش استفاده کرد. پاستا، برنج، کنسرو، بیسکویت، قهوه و روغن از این دسته هستن. اینجا چشم و بینی شما بهترین قاضی ان. با درک تفاوت این دو تاریخ، به شکل موثری به افزایش ماندگاری غذا در خانه کمک می کنید.
جهت اطلاع
در کشورهایی مثل فرانسه، هر خانواده به طور میانگین سالانه 20 کیلوگرم غذا برای هر نفر دور می ریزه که بخش زیادی از اون هنوز قابل خوردنه. شناخت تفاوت این دو تاریخ، یکی از ساده ترین کارها برای کم کردن دورریزه، بدون اینکه سلامتی تون به خطر بیفته.
آماده سازی از قبل؛ عادتی کلیدی برای افزایش ماندگاری غذا
نگهداری مواد غذایی از یخچال شروع نمی شه بلکه از لحظه ای که از بازار برمی گردید شروع می شه. اختصاص دادن ده دقیقه برای شستن، پوست کندن و خرد کردن سبزیجات بلافاصله بعد از خرید، باعث می شه توی طول هفته قبل از اینکه پلاسیده بشن، ازشون استفاده کنید. این همون اصل آشپزی آینده نگرانه هست: لازم نیست ساعت ها آشپزی کنید، فقط کافیه یکم پیش بینی داشته باشید. برای اطلاعات بیشتر در مورد روش ها و زمان های نگهداری هر نوع غذا، این راهنمای نگهداری می تونه یه منبع مفید برای استفاده روزمره باشه.
با رعایت اصول منطقه بندی در یخچال، استفاده از تکنیک های انجماد و درک صحیح از تاریخ های درج شده روی محصولات، می توانیم مدیریت بهتری بر منابع غذایی خود داشته باشیم. این اقدامات نه تنها باعث صرفه جویی اقتصادی می شود، بلکه به حفظ سلامت خانواده و کاهش پسماند نیز کمک شایانی می کند.
Comment bien conserver ses aliments pour éviter le gaspillage et préserver les nutriments
